حسین ترحمی اردکانی مجله بین‌المللی مهندسی برق، الکترونیک، مخابرات و رباتیک 1 1 (پاییز) 2026 02 19 Applications and challenges of artificial intelligence in power system protection: A comprehensive and systematic review کاربردها و چالش‌های هوش مصنوعی در حفاظت سیستم‌های قدرت: یک بررسی جامع و روش‌مند 25 34 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA علیرضا کارشناس ارشد برق قدرت گرایش الکترونیک قدرت و ماشین های الکتریکی ،دانشگاه گیلان،گیلان ایران 2026 02 19 With the increasing complexity of power grids with the integration of renewable energy sources, the Internet of Things, and big sensor data, traditional protection systems no longer meet the requirements of stability, reliability, and real-time response. Artificial intelligence (AI) with its capabilities of learning from experimental data, real-time processing, and nonlinear pattern modeling plays an important role in optimizing power grid protection. This systematic review includes the analysis of more than 100 published papers, examines key applications of AI in fault detection and classification, adaptive protection, cybersecurity, and disturbance management, provides a novel framework for comparing methods, and outlines future challenges and prospects based on recent research results. This review shows that AI methods such as deep learning can significantly improve fault detection accuracy and response time, but the issues of standardization, generalization to real data, and cybersecurity have not yet been fully resolved. با افزایش پیچیدگی شبکه‌های برق با ادغام منابع انرژی تجدیدپذیر، اینترنت اشیا و داده‌های عظیم سنسوری، سیستم‌های حفاظت سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای پایداری، قابلیت اطمینان و پاسخ در زمان واقعی نیستند. هوش مصنوعی (AI) با توانایی‌های یادگیری از داده‌های تجربی، پردازش بلادرنگ و مدل‌سازی الگوهای غیرخطی نقش مهمی در بهینه‌سازی حفاظت شبکه‌های قدرت ایفا می‌کند. این مقاله مروری سیستماتیک شامل تجزیه و تحلیل بیش از ۱۰۰ مقاله منتشرشده است، کاربردهای کلیدی AI در تشخیص و طبقه‌بندی خطا، حفاظت تطبیقی، امنیت سایبری و مدیریت اختلالات را بررسی می‌کند، چارچوبی نوین برای مقایسه روش‌ها ارائه می‌دهد و چالش‌ها و چشم‌اندازهای آتی را با استناد به نتایج تحقیقاتی اخیر ترسیم می‌کند. این بررسی نشان می‌دهد که روش‌های AI نظیر یادگیری عمیق می‌توانند دقت تشخیص خطا و زمان پاسخ را به‌طور قابل‌توجهی بهبود دهند، اما مسائل استانداردسازی، تعمیم به داده‌های واقعی، و امنیت سایبری هنوز به‌طور کامل حل نشده‌اند. /downloadfilepdf/17188